Η κρεατίνη μπορεί να ενισχύσει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στον καρκίνο

Η κρεατίνη είναι ένα από τα πιο γνωστά συμπληρώματα στον χώρο της άσκησης, καθώς χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια από αθλητές για τη βελτίωση της μυϊκής απόδοσης. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο ρόλος της μπορεί να ξεπερνά κατά πολύ τους μυς. Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η κρεατίνη μπορεί να ενισχύει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αναγνωρίζει και να επιτίθεται στα καρκινικά κύτταρα.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό iScience, εστιάζει σε έναν τύπο κυττάρων του ανοσοποιητικού που ονομάζονται δενδριτικά κύτταρα. Αυτά λειτουργούν σαν «εκπαιδευτές» του ανοσοποιητικού, καθώς εντοπίζουν ξένες ή επικίνδυνες ουσίες, όπως τα χαρακτηριστικά των καρκινικών κυττάρων, και ενημερώνουν άλλα κύτταρα άμυνας ώστε να ξεκινήσουν επίθεση.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κρεατίνη βοηθά τα δενδριτικά κύτταρα να παραμένουν ενεργά και αποτελεσματικά μέσα στο περιβάλλον ενός όγκου, όπου συχνά οι συνθήκες είναι δύσκολες για τα κύτταρα του ανοσοποιητικού. Οι όγκοι δημιουργούν ένα περιβάλλον που εξαντλεί τις ενεργειακές πηγές των κυττάρων άμυνας, με αποτέλεσμα αυτά να δυσκολεύονται να επιτελέσουν τον ρόλο τους. Με απλά λόγια, η νέα μελέτη δείχνει ότι η κρεατίνη μπορεί να λειτουργεί σαν ένα είδος ενεργειακής «μπαταρίας» για τα δενδριτικά κύτταρα, επιτρέποντάς τους να συνεχίζουν τη δράση τους.

Η μελέτη εξέτασε πώς η κρεατίνη επηρεάζει τα κύτταρα άμυνας

Για να διερευνήσουν τον ρόλο της κρεατίνης, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν σειρά πειραμάτων σε κύτταρα ποντικών αλλά και σε ανθρώπινα κύτταρα του ανοσοποιητικού. Αρχικά παρατήρησαν ότι τα δενδριτικά κύτταρα που βρίσκονται μέσα στους όγκους αυξάνουν την παραγωγή ενός ειδικού «μεταφορέα» που επιτρέπει την είσοδο της κρεατίνης στο εσωτερικό τους. Αυτό αποτέλεσε την πρώτη ένδειξη ότι τα κύτταρα αυτά πιθανώς χρησιμοποιούν την κρεατίνη όταν χρειάζονται περισσότερη ενέργεια για να ενεργοποιηθούν.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές δημιούργησαν ποντίκια στα οποία είχε αφαιρεθεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός μεταφοράς της κρεατίνης στα κύτταρα. Τα δενδριτικά κύτταρα αυτών των ζώων εμφάνισαν μειωμένη δραστηριότητα, επιβίωναν λιγότερο και είχαν μικρότερη ικανότητα να ενεργοποιούν τα Τ κύτταρα, τα οποία αποτελούν έναν από τους βασικούς «εκτελεστές» της αντικαρκινικής άμυνας. Αντίθετα, όταν οι επιστήμονες πρόσθεσαν κρεατίνη στα κύτταρα, παρατήρησαν ότι αυτά ενεργοποιούνταν περισσότερο, παρήγαγαν περισσότερα μόρια που ενισχύουν τη φλεγμονώδη ανοσολογική αντίδραση και μπορούσαν να προκαλέσουν ισχυρότερη ενεργοποίηση των Τ κυττάρων.

Η κρεατίνη βοήθησε τα κύτταρα να διατηρήσουν την ενέργειά τους

Ένα βασικό εύρημα της μελέτης ήταν ο τρόπος με τον οποίο η κρεατίνη φαίνεται να δρα. Τα ενεργοποιημένα κύτταρα του ανοσοποιητικού χρειάζονται μεγάλες ποσότητες ενέργειας για να πολλαπλασιαστούν, να μετακινηθούν και να στείλουν σήματα συναγερμού. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα κύτταρα χωρίς τη δυνατότητα πρόσληψης κρεατίνης είχαν χαμηλότερα επίπεδα ATP, ενός μορίου που αποτελεί βασική πηγή ενέργειας για σχεδόν όλες τις κυτταρικές λειτουργίες. Η προσθήκη κρεατίνης, αντίθετα, αύξησε τα ενεργειακά αποθέματα των κυττάρων και τους επέτρεψε να διατηρούν καλύτερα τη λειτουργία τους. Επομένως, η κρεατίνη φαίνεται να βοηθά τα κύτταρα άμυνας να διαθέτουν την απαραίτητη «καύσιμη ύλη» για να αντιμετωπίσουν τον όγκο.

Μικρότεροι όγκοι στα πειραματόζωα

Το επόμενο βήμα των επιστημόνων ήταν να εξετάσουν αν αυτές οι αλλαγές μεταφράζονται σε πραγματική αντικαρκινική δράση. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο μελανώματος σε ποντίκια και χορήγησαν κρεατίνη στη διατροφή τους. Από το πείραμα προέκυψε μικρότερη ανάπτυξη των όγκων στα ζώα που είχαν λάβει κρεατίνη. Παράλληλα, μέσα στους όγκους υπήρχαν περισσότερα ενεργοποιημένα δενδριτικά κύτταρα, ιδιαίτερα ένας τύπος που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός για την ενεργοποίηση των αντικαρκινικών Τ κυττάρων. Επιπλέον, όταν οι ερευνητές εξέτασαν ανθρώπινα δενδριτικά κύτταρα στο εργαστήριο, διαπίστωσαν παρόμοια αποτελέσματα: η κρεατίνη ενίσχυσε την ενεργοποίησή τους και βελτίωσε την ικανότητά τους να ενεργοποιούν ανθρώπινα Τ κύτταρα απέναντι σε καρκινικά χαρακτηριστικά.

Ένα πιθανό νέο εργαλείο δίπλα στις ανοσοθεραπείες

Οι σύγχρονες ανοσοθεραπείες έχουν αλλάξει σημαντικά την αντιμετώπιση πολλών μορφών καρκίνου, όμως δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς. Ένας από τους λόγους είναι ότι ορισμένοι όγκοι δεν προσελκύουν αρκετά κύτταρα του ανοσοποιητικού ή δημιουργούν ένα περιβάλλον που εξουδετερώνει την άμυνα του οργανισμού. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ενίσχυση της λειτουργίας των δενδριτικών κυττάρων μέσω της κρεατίνης θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα στρατηγική, ώστε ορισμένοι όγκοι να γίνουν πιο «ορατοί» στο ανοσοποιητικό.

Παράλληλα, η κρεατίνη έχει ήδη μελετηθεί εκτενώς σε ανθρώπους και θεωρείται γενικά ασφαλές συμπλήρωμα, όταν χρησιμοποιείται στις συνιστώμενες ποσότητες. Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζονται κλινικές δοκιμές σε ασθενείς με καρκίνο για να διαπιστωθεί αν τα ευρήματα αυτά μπορούν να μεταφερθούν στην πραγματική θεραπεία.

Η μελέτη δεν παρουσιάζει την κρεατίνη ως θεραπεία για τον καρκίνο. Αναδεικνύει όμως έναν νέο ρόλο ενός γνωστού μορίου: την ικανότητά του να ενισχύει τα ίδια τα κύτταρα άμυνας του οργανισμού, προσφέροντας πιθανώς έναν νέο τρόπο υποστήριξης των θεραπειών που βασίζονται στο ανοσοποιητικό σύστημα.